Xem phim hoặc đọc sách mà gặp cái nào khó hiểu quá, tôi sẽ cố gắng tìm ra ít nhất một điểm tương đồng với mình.

Như lúc đọc cuốn Hồ của Kawabata Yasunari, sự tự ti về đôi chân là điểm neo duy nhất giữa tôi và Gimpei (nhân vật chính trong truyện). Khớp xương ở ngón chân cái của tôi nhô ra nổi trội, chưa kể đến việc bàn chân bị bè ra. Nên những đôi giày búp bê hoặc cao gót trong suốt chưa bao giờ là lựa chọn của tôi cả. Cơ hồ không hoàn toàn giống với bàn chân của Gimpei, nhưng sự tự ti đó thì tôi hiểu, khi để người khác nhìn thấy mình.

Mối tương đồng đó mong manh, nhưng vì có nó nên tôi mới đọc tiếp được một câu chuyện tôi chưa thể hiểu, một tác phẩm mà người ta gọi là kiệt tác.

Tôi không có nhu cầu phải hiểu hết mọi tác phẩm hoặc cố tìm cho ra điểm để khen điều người khác tung hô. Nhưng tôi có khao khát dung nạp vào người những dưỡng chất nghệ thuật, có thể là những con chữ xếp dày trong sách, những thước phim tôi phải nhíu mày hoặc nín thở để ‘thưởng thức’, những bức tranh, pho tượng từ hàng thế kỷ trước, và những khổ thơ nơi tôi và luật gieo vần là hai kẻ xa lạ.

Tôi hay nói mấy cái đó nuôi tôi, chung với ba mẹ, cơm, mỳ, bún, nước lọc, cafe, và không khí.

Còn nếu tôi gặp một tác phẩm mà ở đó mọi thứ… mọi thứ đều như là của tôi, được lấy ra từ trang nhật ký có lẽ tôi sẽ không bao giờ viết hoặc đã viết rồi xé vụn, thì sao?

Tác phẩm đó, tôi đâu cần tìm điểm tương đồng. Nó là tôi và tôi là nó.

Hôm nay tôi đến rạp xem Playground (Sân Chơi) của đạo diễn Laura Wandel, với lượng thông tin ít ỏi nhất từ trước đến giờ. Tôi không biết gì, ngoài tên phim, rạp, và giờ chiếu.

Đây là một trong những phim được chọn trong LHP Châu Âu ở Hồ Chí Minh năm nay. Tôi hay đi những sự kiện như thế, như một kiểu dung nạp. Nên hôm nay tôi đến rạp như vào quán ăn lúc đói.

Tác phẩm đó là tôi. Chết tiệt. Chắc chắn ai đó đã nhét nước vào mắt tôi, chứ đâu thể nào mà ngồi khóc từ đầu tới cuối được.

Nó khiến tôi nhớ mình hồi tiểu học đến phát khóc. Nó làm tôi nhớ thằng em trai của mình đến mức muốn vừa hét vừa khóc, và cảm thấy tội lỗi đến mức nghẹt thở.

Biết sao được, cái màn lọc cảm xúc của tôi có cài đặt sẵn chế độ lố hơn mức bình thường. Nên tay tôi quẹt nước mắt liên hồi, như hai cần gạt nước hoạt động hết công sức mỗi khi xe đi trong mưa.

Tóm tắt tôi sẽ viết cho phim Sân Chơi: Tập hợp những cảnh hai anh em Abel và Nora ở sân chơi khi hai đứa đến trường tiểu học.

Một câu chuyện đơn giản và tỉ mỉ, ở mọi khía cạnh. Nên nó chắc chắn là một mảnh đất trù phú để viết phân tích các kỹ thuật quay, âm thanh, chủ đề, và cách phim khai thác.

Nhưng giờ tôi không thể viết như thế, hay nói thật là tôi làm không nổi. Vì nó là tôi, cá nhân đến nỗi tôi sợ bị nhìn thấu. Như nỗi tự ti về đôi bàn chân của tôi và Gimpei.

Hồi xem Flebag, một bộ phim hài về nỗi buồn, tôi mới biết mình là kiểu dùng hài hước để bảo vệ một tôi nhút nhát và dễ tổn thương. Dần dần nó trở thành một kỹ năng sống sót và giúp tôi hòa mình dễ dàng hơn.

Có lẽ vậy mà khi tôi gặp một tác phẩm ở đó mọi thứ… mọi thứ đều như là của tôi, nước mắt sẽ tuôn ra như để bù lại.

Sân Chơi không kể cũng không mô tả, chỉ ghi lại cảm xúc của hai đứa trẻ đang cố gắng để được chào đón và trở thành một phần của điều gì đó – dẫu rất mơ hồ, trong môi trường mới – khác lạ với gia đình của chúng nó.

Qua những thước phim này, tôi được thăm lại tôi ngày xưa, thằng em trai của mình, và những hỗn loạn của nhớ thương, yêu ghét tôi dành cho nó.

Nên tôi viết lại để làm kỷ niệm.